“Nhưng nói đi cũng phải nói lại, chuyện này thực sự rơi vào đầu mình thì ta cũng chẳng gánh nổi. Bắt ta ngày ngày đối mặt với những cám dỗ và khảo nghiệm ấy, nói thật lòng, ta không có nghị lực lớn đến thế!”

“Trên đời này kẻ thực sự xấu xa tận xương tủy kỳ thực không nhiều, người bình thường có chút tính toán nhỏ nhặt như ta mới chiếm đa số.”

“Ai mà chẳng mong làm người trong sạch, sống chu toàn thể diện? Nhưng vấn đề nằm ở chỗ đó. Được mấy người bụng đói cồn cào, áo quần rách rưới mà lưng vẫn có thể đứng thẳng tắp?”

“Cho nên Chu huynh, huynh cũng không cần khuyên ta nữa.”

Nghe những lời này, trong lòng Chu Tiêu hiểu rõ: Trần Thuật thực sự không muốn làm quan.

Thế nhưng câu nói này lại như cái gai đâm sâu vào tim hắn. Bởi vì người bị đem ra bình phẩm kia không phải người ngoài nào khác, mà chính là người phụ thân hắn kính trọng nhất.

Chẳng lẽ phụ hoàng đã làm sai?

Hắn biết rõ Trần Thuật không phải kẻ tầm thường. Phụ hoàng từng nhiều lần nhắc tới, năm xưa chính nhờ một câu điểm tỉnh người trong mộng của người này mới có được giang sơn Đại Minh ngày hôm nay.

Giờ đây vị ân nhân này lại lạnh lùng nhìn thấu tất cả, thậm chí còn phủ định cả phương hướng trị quốc căn bản của phụ hoàng. Chu Tiêu hiểu rất rõ, nếu để phụ hoàng nghe được những lời này, tất sẽ đau lòng khôn xiết.

Hắn không kìm được bèn mở miệng biện giải thay phụ thân:

“Ta biết làm hoàng đế chẳng hề dễ dàng. Khi Đại Minh mới lập quốc phải tiếp nhận một đống hỗn độn, lỗ thủng tiền triều để lại quá lớn.”

“Hiện giờ Hoàng Hà đổi dòng, không ít nơi ở Nam Trực Lệ vẫn còn ngập trong biển nước, bách tính trôi giạt khắp nơi.”

“Để khôi phục dân sinh, triều đình giảm thuế nhẹ sưu, dốc sức cho dân nghỉ ngơi lấy sức.”

“Ngay cả bản thân phụ hoàng, ngày thường ăn mặc cũng vô cùng tằn tiện, trên bàn ăn hiếm khi thấy chút thịt cá.”

“Quốc khố không có tiền, nơi cần tiêu tiền lại nhiều như lông bò, thực sự không thể lấy đâu ra thêm bạc để phát bổng lộc cho trăm quan.”

Hắn nói năng nghiêm túc, nhưng Trần Thuật đang ngồi nghe lại bỗng nhiên bật cười.

Nghe Chu Tiêu ra sức biện bạch cho tài chính của triều đình, Trần Thuật không khỏi khẽ cười một tiếng.

“Nếu không phải ta biết rõ mỗi vị thân vương hưởng bổng lộc hàng năm là năm vạn thạch gạo, hai vạn năm ngàn quán tiền giấy, ngoài ra còn có bốn mươi xấp gấm, ba trăm xấp lụa trữ, lụa sa lụa la mỗi loại một trăm xấp, lụa quyến năm trăm xấp, vải đông vải hạ mỗi loại một ngàn xấp, hai ngàn lượng bông, hai ngàn dẫn muối, một ngàn cân trà, mỗi tháng còn được cấp cỏ và thức ăn cho năm mươi con ngựa... thì ta suýt nữa đã tin lời này của Chu huynh rồi.”

“Vị hoàng thượng nhà chúng ta, rốt cuộc vẫn chưa thoát khỏi lối mòn suy nghĩ của một lão nông. Cái thứ quốc sách tự hủy trường thành này, vậy mà ông ấy cũng nghĩ ra được?”

“Tới rồi!” Trong lòng Chu Tiêu khẽ động. Hắn cùng Trần Thuật vòng vo nãy giờ, cốt là để gợi ra những kiến giải này.

“Lời ấy nghĩa là sao?” Hắn vội vàng rót đầy rượu cho Trần Thuật, mong chờ hắn nói sâu hơn.

“Chu huynh sắp bước vào Hộ bộ, chẳng lẽ lại không biết tính sổ sách?” Trần Thuật nhướng mày hỏi ngược lại, “Dám hỏi Hộ bộ nắm giữ tiền lương thiên hạ, Đại Minh ta hiện nay mỗi năm thu vào bao nhiêu?”

“Hơn hai ngàn vạn thạch lương thực, quy ra bạc chừng một ngàn hai trăm vạn lượng. Con số này đã bao gồm cả thuế muối và các khoản mục khác, tuy không chuẩn xác tuyệt đối nhưng cũng xấp xỉ không sai.” Chu Tiêu từ nhỏ đã phụ tá hoàng đế xử lý chính vụ, đối với những con số này nắm rõ như lòng bàn tay. Trần Thuật thấy hắn ứng đối trôi chảy liền khẽ gật đầu.

Vị Chu huynh trước mắt này xem ra không phải hạng con em quyền quý chỉ một lòng cầu quan, chỉ riêng sự am hiểu về tài chính kia thì sau này chí ít cũng trở thành một vị quan giỏi việc.

“Vậy hoàng thượng hiện tại có mấy người con?”

“Bệ hạ có mười vị hoàng tử, trong đó một người mất sớm, hiện còn chín vị thân vương.”

“Công chúa thì sao?”

“Tám vị.”

“Theo quy chế Đại Minh, thân vương mỗi năm hưởng bổng lộc năm vạn thạch, công chúa một ngàn năm trăm thạch có thể bỏ qua không tính. Chín vị thân vương, tổng cộng bốn mươi lăm vạn thạch, chiếm khoảng hai phần ngàn tổng thu mỗi năm.”

Nghe tới đây, chân mày Chu Tiêu hơi nhíu lại. Dường như cũng không tính là nhiều?

Thế nhưng khi Trần Thuật tiếp tục tính xuống dưới, sắc mặt hắn liền dần dần thay đổi.

“Bệ hạ đang độ tráng niên, sinh thêm mười người con nữa cũng chẳng phải chuyện khó. Đến đời thứ hai, tiêu hao mỗi năm của tông thất sẽ đạt tới chín mươi vạn thạch, chiếm năm phần ngàn tổng thu.”

“Đến đời thứ ba, nếu mỗi vị thân vương sinh hai con trai và đều được phong vương, tiêu hao mỗi năm của tông thất sẽ cao tới hai trăm bảy mươi vạn thạch, chiếm...”

“Đến đời thứ tư, lại càng vượt qua bảy trăm vạn thạch, ngốn mất gần ba phần mười tổng thu mỗi năm!”

“Đời thứ năm...”

“Tiên sinh, đừng nói nữa!” Mới qua mấy phép tính đơn giản, Chu Tiêu đã toát mồ hôi lạnh ròng ròng.

Trần Thuật nhìn Chu Tiêu mồ hôi đầm đìa như vừa vớt từ dưới nước lên, khẽ mỉm cười nhưng không hề dừng miệng.

“Đương nhiên, cách tính này chưa hẳn đã chuẩn xác. Ta giả định mỗi vị thân vương đều nhận đủ năm vạn thạch bổng lộc, và mỗi người đều sinh hai con trai, hai con trai đều được phong vương, điều này ắt có sai lệch so với thực tế.”

“Trên thực tế, rất nhiều con cháu tông thất chưa chắc đã nhận đủ năm vạn thạch, cũng không phải vị thân vương nào cũng có thể sinh hạ nhiều con cái như thế.”

“Nhưng những biến số ấy không hề ảnh hưởng đến kết quả suy diễn cuối cùng.”

“Chu huynh thử nhìn xem, nếu cứ làm theo cách này của bệ hạ, Đại Minh có thể chống đỡ được mấy đời?”

“Hoàng thượng muốn mưu cầu phúc ấm cho con cháu, đây vốn là tấm lòng chất phác mộc mạc nhất của một người cha già. Nhưng rốt cuộc ông ấy vẫn chịu thiệt vì đọc sách không nhiều.

Cách này nếu cứ tiếp tục, Đại Minh sớm muộn gì cũng bị đám tông thất ngày một phình to kéo sập, hút cạn huyết mạch mà diệt vong!”

Những lời Trần Thuật nói chẳng phải lời lẽ dọa người, mà là hiện thực tất yếu sẽ xảy ra trong tương lai. Quy củ hoàng đế Hồng Vũ định ra cho tông thất, đợi đến khi số lượng tông thân bành trướng thì quả thực sẽ biến thành gánh nặng đè sập Đại Minh. Bản tâm của hoàng đế tuy tốt, tiếc rằng Đại Minh căn bản không nuôi nổi ngần ấy tông thất.

Ban đầu bổng lộc năm vạn thạch mỗi năm của thân vương rất nhanh bị cắt giảm xuống còn một vạn thạch. Song điều đó vẫn không giải quyết được vấn đề gốc rễ.

Đến cuối thời Minh, bổng lộc tông thất liên tục không phát nổi, nợ nần chất đống như núi... Quy củ Minh Thái Tổ định ra thuở ban đầu, thực chất đã sớm hữu danh vô thực.

Trong mắt Trần Thuật, bộ quy củ mà Chu Nguyên Chương đặt ra quả thực chẳng khác nào đem tương lai của Đại Minh ra làm trò đùa!

Chu Tiêu nghẹn đắng nơi cổ họng, lời đến khóe môi mà hồi lâu không thốt nổi nửa chữ.

“Với người nhà mình thì dốc hết ruột gan, kết quả để lại một đống mầm họa!”

“Còn với người ngoài thì sao? Căn bản không coi người ta là người, thế mà lại trông mong người ta một lòng trung thành đến chết!”

“Huynh nói xem thế này có gọi là công bằng không?”

“Ta không bảo làm quan thì phải phát tài hưởng phúc, nhưng chí ít cũng phải để người ta sống có tôn nghiêm chứ? Lòng người tụ lại bằng cách nào? Dựa vào thể diện, chứ không phải bóc lột!”

“Có những người quả thực không phải thánh nhân, nhưng ban đầu họ thật lòng muốn làm việc cho tốt, làm một người đàng hoàng ngay thẳng!”

“Nhưng bệ hạ thì hay rồi, chỉ nhăm nhăm ra tay với người thật thà, sau đó lại mắng người ta không có cốt khí, tham lam tiền tài!”

“Đây không phải giảng đạo nghĩa, đây là giở thủ đoạn!”

“Cứ theo ta thấy, hoàng thượng ở phương diện này thực sự chẳng tính là đạt chuẩn!”

“Hết rượu rồi à?”

Trần Thuật liếc nhìn vò rượu rỗng trên bàn, nói thật lòng thì rượu thời này chẳng khác nước lã là bao, uống giải sầu còn chê nhạt.

Thấy người đối diện ánh mắt thẫn thờ, hắn thuận tay lấy từ trong kho hệ thống ra một bầu rượu trắng phần thưởng.

“Đỡ lấy, uống rượu của ta!”

Đầu óc Chu Tiêu đang rối như tơ vò, cũng chẳng nghĩ ngợi nhiều, ngửa cổ nốc một ngụm lớn.

“Khụ khụ khụ!”

Luồng hơi cay nồng xông thẳng từ cổ họng lên tận đỉnh đầu, cay xè đến mức đường đường là thái tử mà nước mắt ròng ròng, nước mũi suýt nữa chảy ra ngoài.

Thế nhưng qua cơn gay gắt nhất, một luồng hơi ấm chậm rãi từ bụng lan tỏa ra, tứ chi bách hài đều cảm thấy khoan khoái vô cùng.

“Rượu ngon!”

Phiền não tạm thời bị vứt ra sau đầu, hai mắt Chu Tiêu sáng rực, nhìn chằm chằm vào bầu rượu mà nuốt nước bọt ừng ực.

Hắn từ nhỏ đến lớn từng uống qua đủ loại rượu ngon cống nạp từ khắp nơi, từ nam chí bắc món nào cũng nếm thử. Nhưng chưa từng có loại nào nồng gắt, đã nghiền như thứ rượu này.

Ngay cả loại rượu sữa ngựa cực mạnh truyền từ mạn Mông Cổ sang, so với thứ này cũng chỉ như nước ấm nhạt nhẽo.

“Ha ha ha!”

Nhìn thấy Chu Tiêu bị sặc đến đỏ bừng mặt mũi, Trần Thuật cười nghiêng ngả.

Hắn tự mình cạn một chén trước, rồi lại rót đầy cho Chu Tiêu.